Etiketa formako metadatuen bitarte semantikoa garrantzia handikoa da nahi haina informazio errekuperatu eta web semantikoa berreskuratzeko.

Metadataren ezaugarriak:

- hiztegi kontrolatua

- taxonomiak

- thesaurus

- metadata erregistroa

Metadata gizakiek ala ordenadoreek egin dezakete. Metadata ordenadore batek egin duenean, honako datu hauek gorde ditzake: noiz egin den, nork egin duen, noiz berriztu den azken aldiz, artxiboen tamaina eta hedadura, etab.

Datua formatu batetik bestera modu errazean aldatzen laguntzen dutenez, metadatuak oso erabiliak dira liburutegi digitaletan. Metadata sistema nahiko berria denez, ezin bereiztu daitezke metadata motak. Baina ezaugarrien arabera, honakoak bereizten dira:

- Edukia. oinarrizko edukia antzekoa daukatenak. Metadatu batzuek baliabidea adierazten dute eta beste batzuek edukia.

- Aldakortasuna. Metadatu batzuk aldakorrak dira eta beste batzuk ez-aldakorrak.

- Eginkizuna. Metadatuak sinbolikoak (datu azpisinbolikok deskribatzen dituzte), azpisinbolikoak ( ez daukate beren esanahiaren informaziorik) eta logikoak (ondorio logikoak lortzeko datu sinbolikoak nola erabili behar diren adierazten dutenak) izan daitezke.

Metadatu eredu batzuk erabiltzeko modukoak dira, baina praktikan ez dira erabiltzen. Honek metadatu kontzeptuaren gabezia agerian uzten du formatuen bateragarritasun ezaren ondorioz edo, enpresak kikiltzen dituen dibertsitatearen ondorioz, hau da, metadatuen erabilera aniztasunaren beldurrez.

Iturriak:

- Metadato. http://es.wikipedia.org/wiki/Metadato. Bilaketa: 2010eko urtarrilaren 28an, 21:17tan.

- Metadata. http://en.wikipedia.org/wiki/Metadata. Bilaketa: 2010eko urtarrilaren 28an, 21:18tan.

]]> http://eider23.wordpress.com/2010/01/28/metadata/feed/ 0 Eider http://eider23.wordpress.com/2010/01/28/zer-dira-liburutegi-elektroniko-digital-eta-birtualak/ http://eider23.wordpress.com/2010/01/28/zer-dira-liburutegi-elektroniko-digital-eta-birtualak/#comments Thu, 28 Jan 2010 19:56:26 +0000 eider23 http://eider23.wordpress.com/?p=151 ]]> Orain dela 4000 urte baino gehiago pasatu dira lehen testu idatzietatik eta liburu eta dokumentu zaharrak liburutegietan gorde eta sendotu direnetik. Geroztik, aldaketa ikaragarria gertatu da liburutegiekin, izan ere, teknologia berrien sorkuntzarekin dokumentu literarioen biltegiratzea modernizatu egin da. Aldaketa honek kultura literario tradizionala beste era batean erabiltzea ekarri du.

Eskolarako egin beharreko artikulu honen bidez liburutegi elektroniko, digital eta birtualen funtzionamenduak zeintzuk diren azaltzen ahaleginduko naiz, izan ere, teknologia berriei esker, mota ezberdinetako liburutegiak sortu dira:

- Liburutegi elektronikoa. Biltzen dituen materialak modu zuzen eta arin batean ekiteko automatizazio sistemen bidez baliatzen den liburutegia da. Gordetzen dituen material gehienak paperean idatzitakoak dira. Jagoten duen informazio pilara sartzeko telekomunikazio sistemak erabiltzen ditu. Leku fisiko batean gorderik dauden lanen katalogoak eta bilduma zerrendak eskaintzen ditu.

- Liburutegi digitala. Dokumentu digitalak ordenaturik biltzen dituen liburutegia da eta ordenagailu batekin, programa informatikoekin eta internet sarerako sistema batekin funtzionatzen du. Hainbat formatutan gordetako dokumentuak gordetzen ditu eta honek paperezko baztertzea dakar.

- Liburutegi birtuala. Teknologia berriei esker sortutako errealitate birtual batetan oinarrituta, erabiltzailea liburutegi tradizional batean koka dadin ahalegintzen dena da. Multimediadun teknologien bidez, hainbat bildumetarako sarrera eskaintzen dio erabiltzaileari. Hau guztia, komputu sistema eta telekomunikazio sistemen bitartez baliatzen da.

Iturriak:

- Biblioteca Digital y Web Semántica. http://biblioweb.sindominio.net/telematica/bibdigwebsem.html. Bilaketa: 2010eko urtarrilaren 28an, 19:50tan.
- Enlace de Bibliotecas Digitales. http://www.bibliotheka.org/?/inicio/ Bilaketa: 2010eko urtarrilaren 28an, 20:03tan.

- Digital library. http://en.wikipedia.org/wiki/Digital_library. Bilaketa: 2010eko urtarrilaren 28an, 20:24tan.

]]> http://eider23.wordpress.com/2010/01/28/zer-dira-liburutegi-elektroniko-digital-eta-birtualak/feed/ 0 Eider http://eider23.wordpress.com/2009/12/15/liburugintzaren-metamorfosia/ http://eider23.wordpress.com/2009/12/15/liburugintzaren-metamorfosia/#comments Tue, 15 Dec 2009 22:24:02 +0000 eider23 http://eider23.wordpress.com/?p=130 ]]> Belaunaldi berriek azkartasuna, interaktibitatea, zehaztasuna eta momentuko informazio beharrak asetzeko asmoa sortu dute. Horren adibide argia dugu azken aldian merkaturatu berri den e-book edo liburu digitala.

Bizimodu berrien moldeak aldatzen doazen heinean, liburugintzak ere, forma berriak bereganatzeko apustuari heldu behar dio nolabait.

Abenduaren 4tik 8ra izan da aurtengo Durangoko euskal liburu eta disko azoka eta Kultura katalanari ongi etorria egiteaz gain, 44.azoka honetako nobedaderik argiena e-booka izan da.

Baina zer da liburu digital bat? Formatu digitalean gordetako testua da eta PC, ordenagailu eramangarri nahiz eBook erako gailuetan irakurri eta kopiatu daiteke. Sistema honetan “irakurle” deituriko programen bidez irakur daitezke liburuok.

Aipagarriak dira liburu digitalek irakurleei eskaintzen dizkieten abantailak, izan ere, internetetik jaitsiz erraz eskuratzen dira eta oso eramangarriak dira liburutegi oso bat gailuan gorde daitekeelako.

Aurtengo Durangoko Azokako edizioan, idazle eta hizkuntzalari katalanek parte hartu dute hainbat konferentzia eta elkarrizketetan.

Honako helbidean ikus daitekeenez, kultura katalana eta euskalduna atzean gera ez daitezen, halako berrikuntzak eta nobedadeak kaleratu behar dira eta iritzi honen aldekoak dira liburugintzan diardutenak.

]]> http://eider23.wordpress.com/2009/12/15/liburugintzaren-metamorfosia/feed/ 0 Eider liburu-digitala http://eider23.wordpress.com/2009/11/30/terminologia-ii/ http://eider23.wordpress.com/2009/11/30/terminologia-ii/#comments Mon, 30 Nov 2009 12:25:12 +0000 eider23 http://eider23.wordpress.com/?p=118 ]]>

• El colofón es una anotación generalmente en la última página de un texto, donde se detallan los datos de la publicación tales como nombre de la imprenta, nombre y domicilio del impresor, lugar, fecha (que consta de día, mes, año, santo del día o conmemoración o efemérides señalada) y tiraje.

• Filigrana. Una filigrana o marca al agua es una imagen formada por diferencia de espesores en una hoja de papel. El término filigrana se aplica también a las líneas verticales que se ven en ciertos papeles de embalaje.

• Una glosa (del Griego Koiné γλώσσα glossa, que significa ‘lengua’ — el órgano — como también ‘lenguaje’) es una nota escrita en los márgenes o entre las líneas de un libro, en la cual se explica el significado del texto en su idioma original, a veces en otro idioma

• La piedra de Rosetta contiene un texto en tres tipos de escritura y su gran importancia radica en haber sido la pieza clave para comenzar a descifrar los jeroglíficos de los antiguos egipcios.

Paperetik euskarri digitalerako jauzia egin denez eta gure bizitza, zentzu zabalean, teknologia berri hauen menpean dagoenez, Europar Batasuneko erakunde batzuek, UNESCO eta IFLA, digitalizazioa babesteko eta garatzeko xehetasunak eman zituzten.

Dokumentu digitalen kontserbazioaren azterketak, agerian utzi zituen euskarri honen abantaila eta desabantailak zeintzuk diren. Ikerketa hori eginik, ondare digitalaren kontserbaziorako bideak aipatzen dira.

Hasiera batean, ordenagailuak lan bibliografiko eta estatistikoak egiteko erabiltzen bazen, hamarkada bat geroago, bere erabilera zabaldu eta informazioa bildu, moldatu eta banatzeko erabiltzen hasi ziren. Gainera, baliabide hau, gero eta aberatsagoa suertatu zaigu denborarekin, izan ere, terminal infortmatiko batetik mundu guztira zabal daitezke dokumentuak eta bertan pilatutako informazioa. Era berean, lanerako eta hezkuntzarako ezinbestekoa zaigu gaur egun, informazioa ordenadore bidez prozesatze, honek bizkoratsunaz gain garbitasuna ere dakarrelako.

Testuan aipatzen denez, gailu informatikoak garatu diren heinean, berauek kontserbatzeko moduak ere aldatu dira eta, horrek, digitalizazioaren kontserbaziorako premia dakar.

Horrez gain, mundua goitik behera aldatu duena Internet sarea izan da, zalantzarik gabe:

‘ Pero el mayor logro de esta década es la popularización de Internet, sobre todo a partir de 1991, en el que se pone en funcionamiento la World Wide Web, y de 1993, año en que se utiliza el primer programa navegador gráfico: Mosaic, antecesor de Netscape y de Internet Explorer’ .

‘El World Wide Web, Web o WWW es, junto con el correo electrónico, una de las aplicaciones más utilizadas en Internet. Los pilares de su éxito son el lenguaje utilizado para codificar la información (el HTML o XML), que permite enlazar diferentes partes de un documento, documentos albergados en el mismo o en otro ordenador servidor sin que apenas lo perciba el usuario final’

Sarrera honi jarraipena emateko, termino bat definitu behar da, aldez aurretik:  Zer da ondare digitala?

Ondare digitala gizakion adierazpen kulturalak, zientifikoak, administratiboak, teknikoak, juridikoak, medikoak etab. formato digitalean batzen dituen baliabidea litzateke.

Objetu digitalak testuak, datu baseak, irudiak, irudiak mugimenduak, grabaketak, grafikoak, programa informatikoak, Web orrialdeak etab. izan daitezke. Beren kontserbazioak jarduera zehatz bat eskatzen du beren produkziorako, kudeaketarako eta mantenimendurako.

Gertatzen dena da, ondare digitalak galera arrisku handia daukala, izan ere, hain arin ari direnez euskarri digital hobeak garatzen, kontserbazioa gero eta zailagoa suertatzen da.

Ondorioz, estrategia berehalakoak eta neurri zehatzak ezarri behar dira euskarri digitalekin, bertan gordetzen den dokumentazio usua gal ez dadin.

Ondare digitala irekia denez, hots, munduko edozein txokotik hel daitekeenez edozein informazio elektronikora, tokian-tokiko dokumentazio digitala ere babestu beharko litzateke. Horrela, hainbat kulturetako liburutegiek, artxiboek, museoek etab. gorderik daukaten informazio guztia tokian-tokiko neurriekin gorde beharko litzateke baina, digitalizazioaren kontserbaziorako neurriekin, beti ere.

UNESCOren betebeharrak ondare digitalaren kontserbaziorako:

a) incorporar los principios establecidos en esta Carta al funcionamiento de sus programas y promover su aplicación tanto dentro del sistema de las Naciones Unidas como por las organizaciones internacionales, gubernamentales y no gubernamentales, relacionadas con la preservación del patrimonio digital;

b) ejercer de referente y de foro en el que los Estados Miembros, las organizaciones internacionales, gubernamentales y no gubernamentales, la sociedad civil y el sector privado puedan aunar esfuerzos para definir objetivos, políticas y proyectos que favorezcan la preservación del patrimonio digital;

c) impulsar la cooperación, sensibilización y creación de capacidades y proponer directrices éticas, jurídicas y técnicas normalizadas para apoyar la preservación del patrimonio digital;

d) basándose en la experiencia que adquirirá en los seis años venideros con la aplicación de la presente Carta y las directrices, determinar si se requieren nuevos instrumentos normativos para promover y preservar el patrimonio digital.

Erreferentziak:

• http://bv.gva.es/documentos/Ponencias/Melero.pdf. Bilaketa: 2009ko azaroaren 16an, 12:19tan.

• http://portal.unesco.org/es/ev.php-URL_ID=17721&URL_DO=DO_PRINTPAGE&URL_SECTION=201.html. Bilaketa: 2009ko azaroaren 16an, 13:10tan.

mediante procesos perfectamente documentados.

Certificación. Proceso de evaluación del grado en que un programa de preservación cumple con un conjunto de

normas o prácticas mínimas previamente acordadas.

Patrimonio digital. Conjunto de materiales digitales que poseen el suficiente valor para ser conservados para

que se puedan consultar y utilizar en el futuro.

Preservación digital. Acciones destinadas a mantener la accesibilidad de los objetos digitales a largo plazo.

Programa de preservación. Conjunto de disposiciones (y de los responsables de tomarlas) destinadas a

garantizar la accesibilidad permanente a los materiales digitales.

Identidad de objetos digitales. Característica que permite distinguir un objeto digital del resto, incluidas otras

versiones o copias del mismo contenido.

Ingesta. Operación consistente en almacenar objetos digitales, y la documentación relacionada, de manera

segura y ordenada.

Verificación. Acción de comprobar si un objeto digital, en un formato de fichero dado, está completo y cumple

con la especificación de formato.

Derechos. Facultades o poderes legales que se tienen o ejercen con respecto a los materiales digitales, como son

los derechos de autor, la privacidad, la confidencialidad y las restricciones nacionales o corporativas impuestas.

Erreferentzia:

• UNESCO. http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001300/130071s.pdf. Bilaketa: 2009ko azaroaren 9an, 13:40tan.

1. f. Acción y efecto de documentar.

2. f. Documento o conjunto de documentos, preferentemente de carácter oficial, que sirven para la identificación personal o para documentar o acreditar algo.

Honako definizio honek adierazten duenez, dokumentazioa informazio pertsonal baten edo ofizial baten identifikazioa eta egiaztatzea da, hots, autentikotasuna frogatzea. Hortan zalantzarik ez dago baina, egiaztatze hau nola egin daiteke?

Orain urte gutxi arte, dokumentazioak ez du oinarri digitalik izan eta informazioa pilatzeko oinarri bakarra papera zen. Gaur egun informazioa gordetzeko hainbat era dago eta hedatze hori digitalizazioari esker gauzatu da. Ohiko dokumentazioari errespetua zor bazaio ere, egun ez da beste erremediorik geratzen digitalizazioak suposatu duen iraultzari nagusigoa ematea baino.

Konparaketa bat egin behar bagenu, lehenbiziko oharra argi eta garbi, bakoitzaren euskarrian izango litzateke:

• ohiko dokumentazioa paperean egiten zen, testuekin eta irudiekin.
• dokumentazio digitala formato elektronikoekin gauzatzen da, horretarako ezinbestekoa da gailu informatikoa erabiltzea.

Gordeketa digitalen euskarrien biziraupena dokumentazio tradizionalarena baino laburragoa denez, ezinbestekoa da baliabide teknologiko zehatzen bizirautea hauek etengabe ari baitira eraberritzen.  Honakoa da euskarri digitalen arriskurik handiena, izan ere, izugarrizko abiadan aldatu eta ordezkatzen dira gaur egun merkatuan baliabide teknologikoak. Honek, dokumenu eta edukien galera ekar dezakeenez, estrategia zehatzak finkatzea erabakigarria ikusi du UNESCOk ‘Carta para la preservación del patrimonio digital’ delakoan.

Bestalde, esan liteke euskarri digitalak sekulako iraultza ekarri digula eta etengabe ari da bere mugak gainditzen baliabide berriei aukera ematen dien heinean. Ezaugarri positiboen artean honako adibideak dauzkagu:

• Izaera interaktiboa. Ohiko dokumentuak pasibotzat jo litezke, izan ere, beren zurruntasunean agortu egiten dira. Bertan daude, gorderik, idatzirik, baina ezin alda daitezke. Dokumentu digitalek, ordea, testuen gainean inolako kalterik gabe idazteko, iruzkintzeko, frogatzeko eta abar luzerako aukera ematen dute. Dokumentu elektronikoa eskuartean daukanak, badu dokumentu horren gainean jaso eta erantzuterik. Erreakzionatu eta elkarreragiteko aukera ezin-hobea dakar.

• Izaera multimediatikoa. Tradiziozko dokumentuek informazioa zuzen-zuzenean ematen dute, testu bidez zein irudi bidez, baina bertan amaitzen dira aukerak. Gaur egungo digitalizazioari esker, dokumentuak asko aberastu ahal dira, izan ere, informazioa testu gisa, irudi gisa, bideo gisa zein soinu-hots gisa horni daiteke. Adibidez: gero eta egunkari gehiago argitaratzen dira Internet sarean ( berriak testu bidez ematen dira, baita irudi, grafiko, bideo eta soinu bidez).

• Izaera hipertestuala. Euskarri digital baten ezaugarri nabarmenetako bat honakoa da, izan ere, dokumentu elektroniko bat edukitzeak, dokumentu elekrtoniko ‘guztiak’ edukitzea suposatzen du. Demagun, testu digital bat irakurtzen ari garela eta halako batean, hitz baten esanahia ulertzen ez dugula, horren gainean ‘klik’ bat egite hutsa nahikoa da, beste helbide elektroniko baterako jauzia egin eta informazioa eskuratu ahal izateko. Beraz, euskarri digitalak, irakurketa lineala (tradiziozkoa) eta baita jauzikakoa eskaintzen digu.

• Komunikazio irekia. Internet sareko edozein orrialde zabaltzerakoan WWW ezartzen ditugu bilatzailean. Sigla hauen esanahiak dioen bezala, World Wide Web, munduko edozein txokotik beste edonorako jauzia egin daiteke dokumentu eta helbideen arteko barne-lotura horiei esker.

Tradiziozko dokumentazioan egin izan den bezala, euskarri digitalekoak ez dira nolanahi aurkezten, izan ere, badira zitak eta loturak ezartzeko arau ortotipografiko eta bisual batzuk ere. Citar lo digital aldizkari elektroniko honetan esaterako, dokumentuen digitalizazioa gauzatzerakoan jarraitu beharreko arauak azaltzen dira.

Erreferentziak:

• Jose Manuel Barrueco. Preservación y conservación de documentos digitales. http://www.archivovirtual.org/seminario/ediciencia/pdf/CAPITULO7.pdf. Bilaketa: 2009ko azaroaren 8an, 12:29tan.

• UNESCO, Carta para la preservación del patrimonio digital, 2003. (en línea). http://arpa.ucv.cl/texto/Preservaci%F3nPatrimonioDigitalUNESCO.pdf . Bilaketa: 2009ko azaroaren 8an, 12:39tan.
• Dokumentazio digitalaren ezaugarriak. http://www.msinfo.info/propuestas/documentos/documentos_digitales.html. Bilaketa: 2009ko azaroaren 8an, 13:07an.

• RAE. http://buscon.rae.es/draeI/SrvltConsulta?TIPO_BUS=3&LEMA=documentaci%C3%B3n. Bilaketa: 2009ko azaroaren 8an, 12: 23tan.
• Revista Digital Universitaria. http://www.revista.unam.mx/vol.4/num2/art4/inicio.htm. Bilaketa: 2009ko azaroaren 8an, 13:28tan.

Etiketatze sozial honen sistemaren barnean, pertsona batek daukan aukera zera izango litzateke, Internet sarean topatutako baliabide interesgarri eta baliagarrienak zerrenda gisa gordetzea. Etiketa eta lotura zerrenda hori publikoki edo era pribatuan aurkeztu ahal da eta, horrela, antzerako interesak bilatzen dituzten beste pertsona batzuek, lotura hauek kategoria edo etiketa gisa ikusiko dituzte.

Gainera, markadore sozial hauek egiteko aukera eskaintzen duten zerbitzu hauek, ‘tag‘ izeneko etiketatzea (hitzaren beraren esanahia) ahalbidetzen dute. Hau da, pertsona batek gai zehatz batekiko interesa daukanean, Internet sarearen bidez lotura bat ezarri nahiko balu, gai konkretu batekiko tag edo etiketa bat sortuko du. Horrela, beste pertsonaren batek interes bera daukanean, tag berean txertatuko du bere lotura.

Gizartean hedatuz joan da apurka-apurka mugimendu hau eta arrakastaren ondorioz, zerbitzu gehiago eskaintzen dira sare sozial hauen garapenerako. Aurreko eskoletan ikusi dugunez, delicious da gaur egungo bookmarking zerbitzu hori eskaintzen dutenen artean ezagunenetakoa. Citeulike ere oso hedatua da munduan zehar, etiketatze zerbitzu hori eskaintzen baitu.

Bertako erabiltzaileen interesen arabera, kategoria ezberdinak sortuko dira;  gizartean interesik handiena pizten dutenak zerrendako lehen postuak okupatuko dituzte.

Etiketatze ekintza honek egunean- eguneko atentzioa eskatzen duenez, zerbitzu honek kategorien berritze eta aldaketen berri edukitzea dakar. Baliabiderik erakargarri eta baliagarrienak direnez jendearen gehiengoak direnez etiketatuenak, zerbitzu hauek RSSetara atxikitzeko aukera ematen dute, dela tag bidez, dela tag kolekzioen bidez.

Honako bideo honek  argi azaltzen du gaur egun, Internet sarearen barnean hamaika aukera dagoela norberak gogokoen dituen web orrialde edota zerbitzuen artean loturak ezartzeko. Bideoa ingelesez badago ere, erraz ulertzen da azaurkezpena irudi bidez azalduta dagoelako.

Errferentziak:

• http://en.wikipedia.org/wiki/Social_bookmarking. Bilaketa: 2009ko azaroaren 3an, 10:03tan.
• http://www.youtube.com/watch?v=x66lV7GOcNU. Bilaketa: 2009ko azaroaren 2an. 10:19tan.
• http://delicious.com. Bilaketa: 2009ko azaroaren 3an, 10:28tan.
• http://ocw.uoc.edu/informatica-tecnologia-y-multimedia/marcadores-sociales-una-herramienta-para-organizar-la-red/Course_listing. Bilaketa: 2009ko azaroaren 3an, 10:31tan.
• http://www.citeulike.org/ . Bilaketa: 2009ko azaroaren 3an, 10:41etan.

• Machine translation (MT) edo makina bidezko itzulpengintza: Hizkuntza batetik besterako testuen itzulpenak egiteko makina bidezko itzulpengintzari deritzo, hau da, makinak erabiliz egindako itzulpenak egitea. Lengoaia natural batetik besterako itzulpen fase horretan software bereziak erabiltzen dira itzulpenak egiteko eta, ondoren, Christian Boitetek dioenez, gizakiek, testuak gainbegiratu egiten dituzte anbiguotasuna saihesteko.
• Machine aided translation edo makinaz lagunduriko itzulpengintza: Kasu honetan, gizakiak berak egiten du itzulpen lan osoa baina, ekintza horretarako, makina du lantresna.
• Multilingual content management edo Eleanitzeko edukien kudeaketa: Informazio eta teknologien munduan murgildurik gaudenez, ezinbestekoa suertatzen da informazioa hainbat hizkuntzatan itzulita eduki eta denontzako eskuragai izatea. Horregatik, egun, webgune asko sortzen dira bertsio eleanitzetan. Ondorioz, iturri batetik informazio eskerga atera dezakegu kudeatzaile batzuei esker.
• Translation technology edo itzulpen-teknologia: Lengoaia natural batetik besterako itzulpenak egitean datza. Gaur egungo itzulpengintzako erronkarik handiena soinu-hotsezko hizkuntza batetik besterako itzulpen simultaneoak egitea da. Lan honetarako, software oso garatuak behar dira hots errekonozimenduak egin eta hizkuntza ezberdinetan interpretazioak egiteko.

Iturriak:

• Itzulpengintza automatikoa. Wikipedia. http://eu.wikipedia.org/wiki/Itzulpengintza_automatikoa. Kontsultaren data: 2008ko ekainaren 16a; 22:04.
• Machine translation. Wikipedia. http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Machine_translation&oldid=203927830. Kontsultaren data: 2008ko ekainaren 16a, 22:16.
• Machine aided translation. Wikipedia. http://en.wikipedia.org/wiki/Machine_aided_translation. Kontsultaren data: 2008ko ekainaren 16a, 22:53.
• MCM Project, Multilingual Content Management, Vaxjo University (WSCC). http://wscc.info/index.php?show=53044_SWE&&page_anchor=. Kontsultaren data: 2008ko ekainaren 16a, 22:17.
• Kitsite, Multilingual Content Management (2007) http://www.kitsite.com/articles/multilingual-content-management.html. Kontsultaren data: 2008ko ekainaren 16a, 22:31.
• Christian Boitet, 8.4 Machine-aided Human Translation. http://cslu.cse.ogi.edu/HLTsurvey/ch8node6.html. Kontsultaren data: 2008ko ekainaren 16a, 22:36.

Itzulpen mamitsu eta zuzenenak egin ahal izateko, hizkuntza biekiko ezagutza aberatsa izan beharra dagoela argi dago. Hala ere, gaur egungo teknologia berriei esker, posible da hainbat hizkuntzetatiko itzulpenak egin eta beste hizkuntza batera itzulpen hurbilak egitea. Hizkuntze osaketa eta jatorria antzekoa izanik, errazagoa eta eraginkorragoa izango da egin nahi dugun itzulpena. Bestalde, zailagoa suertatzen da oinarri sintaktiko erabat ezberdina duten bi hizkuntzen arteko itzulpen zehatzak egitea. Ikus dezagun:

• Ingelesetik gaztelerara itzulitako testua. Let it be Beatles taldearen kantu ezagunaren pasarte baten itzulpena:

Let it be ( ingelesetiko bertsio originala)

” When I find myself in times of trouble
Mother Mary comes to me
Speaking words of wisdom, let it be.
And in my hour of darkness
She is standing right in front of me
Speaking words of wisdom, let it be.
Let it be, let it be.
Whisper words of wisdom, let it be” .

Ordenagailu bidezko itzulpena ( Instituto Cervantes)

” Cuando encontrarme a mí mismo en épocas de la madre Maria del apuro vengo a mí las palabras de discurso de la sabiduría, déjelo ser. Y sobre mi hora de la oscuridad ella está estando paradas derecho delante de mí palabras de discurso de la sabiduría, lo dejó ser. Dejáis le deba, déjelo ser. Susurre las palabras de la sabiduría, déjelas ser”.

Interneten aurkitutako itzulpen baten adibidea:

” Cuando tengo momentos de angustia
La madre Mary se acerca a mí
Diciendo sabias palabras
Déjalo estar
Y en mis horas de oscuridad
Ella se queda delante de mí
Diciendo sabias palabras
Déjalo estar
Déjalo estar, déjalo estar
Déjalo estar, déjalo estar
Susurrando sabias palabras
Déjalo estar”

• Frantsesetik gaztelerara egindako itzulpena ( Instituto Cervantes)

Allons enfants de la Patrie
Le jour de gloire est arrivé
Contre nous de la tyrannie
|: L’étendard sanglant est levé
Entendez vous dans les campagnes
Mugir ces féroces soldats
Ils viennent jusque dans vos bras,
égorger vos fils, vos compagnes
Aux armes citoyens! Formez vos bataillons!
Marchons, marchons,
Qu’un sang impur abreuve nos sillons.

Gazteleraz:

Vayamos niños de la Patria el día de gloria llegó contra nosotros de la tiranía |: el estandarte sangriento se aumenta: |
¡Les óiga les en las campañas Mugir estos salvajes soldados ellos vienen hasta en sus brazos, degollar sus hijos, sus compañeras a las armas ciudadanos! ¡Forme a sus batallones!
Vayamos, vamos, que una sangre impura riega nuestros surcos.

* Ikus daitekeenez, hizkuntza biren jatorria hurbila bada eta, horrez gain, formakuntza sintaktikoa antzekoa izanda, itzulpena errazagoa eta eraginkorra da erabat.

• Demagun alemaniera ezagutzen ez dudala:

” Deutschland ist ein in Mitteleuropa gelegener Bundesstaat, der aus den 16 deutschen Ländern gebildet wird. Bundeshauptstadt ist Berlin. Die Bundesrepublik Deutschland ist Gründungsmitglied der Europäischen Union und mit über 82 Millionen Einwohnern deren bevölkerungsreichster Staat, ferner unter anderem Mitglied der Vereinten Nationen, der OECD, der NATO, der OSZE und der Gruppe der Acht (G8)”

( Wikipedian alemanieraz idatzitako testu bat hartu eta ingelesera itzuli dut hura ulertzeko)

Itzulpena ( Reverso Translate Online):

Germany is a Federal State convenient in Central Europe which is formed from 16 German countries(lands). Federal capital is Berlin. The Federal Republic of Germany is an establishment member of the European Union and with over 82 million inhabitants their(her) government(state) richest in population, farther among other things member of the United Nations, the OECD, the NATO, the OSZE and the group of Eight (G8).

• Ingelesetik catalanerako itzulpena. National Geographic-etik hartutako berri bat:

” When anglers called that March afternoon to say they had caught a giant freshwater stingray near this bustling Thai city, biologist Zeb Hogan couldn’t believe it”.

Itzulpena ( Comprendium Translator):

“Quan els pescadors anomenaven aquella tarda de Marxa per dir que havien
agafat un gegant stingray d’aigua dolç prop d’aquesta ciutat
tailandesa que s’afanyava, el biòleg Zeb Hogan no el podria creure”.

ITURRIAK:

- Deutschland. Wikipedia. Enciclopedia Libre. Kontsulta data: 2008ko apirilaren 30a, 10:08. http://de.wikipedia.org/wiki/Deutschland

- Marsellesa. Wikipedia. Enciclopedia libre. Kontsulta data: 2008ko apirilaren 30a, 09:59. http://es.wikipedia.org/wiki/La_Marsellesa

- Reverso Translate Online. Kontsultaren data: 2008ko apirilaren 30a, 10:10. http://elmundo.reverso.net/textonly/default.asp

- Instituto Cervantes. Servicio de traducción automática interactivo. Kontsultaren data: 2008ko apirilaren 30a, 10:14. http://oesi.cervantes.es/traduccionAutomatica.html

- Comprendium Translator. Traducció de text. Kontsulta data: 2008ko apirilaren 30a, 10:19. http://www.translendium.net:8080/home/text.do

- National Geographic news. Kontsultaren data: 2008ko apirilaren 30a, 10:20.

http://news.nationalgeographic.com/news/2008/04/080429-giant-stingray.html

- OpenTrad. Kontsultaren data: 2008ko apirilaren 30a, 10:28. http://www.opentrad.org/demo/